Najważniejsze informacje
- Linia kroplująca to rurka, zwykle 16 mm, z wbudowanymi kroplownikami co 20-50 cm. Każdy podaje stałą ilość wody, najczęściej 1-2,3 l/h.
- Linia z kompensacją ciśnienia podaje tyle samo wody na początku i końcu odcinka, także na spadku. Linia bez kompensacji nadaje się do krótkich odcinków na płaskim terenie.
- Nawadnianie kropelkowe stosuje się na rabatach, pod żywopłotem, w warzywniku i w donicach, czyli tam, gdzie zraszacz moczyłby liście lub ścieżki.
- Sekcja kropelkowa potrzebuje filtra i reduktora ciśnienia, a przy wodociągu także zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym.
- Linia pracuje dłużej niż zraszacze, ale rzadziej i bez strat na parowanie.
Jak działa nawadnianie kropelkowe
Nawadnianie kropelkowe podaje wodę powoli, kropla po kropli, prosto do gleby przy korzeniach. Pod każdym kroplownikiem powstaje wilgotna strefa, która przy dobrym rozstawie łączy się z sąsiednimi w równy pas.
Kroplowniki (emitery) są wtopione w ściankę rurki. W środku mają labirynt, który wytraca ciśnienie, więc woda wypływa kroplami, nie strumieniem.
| Parametr | Typowe wartości | Na co wpływa |
|---|---|---|
| Wydatek kroplownika | 1-2,3 l/h | ile wody dostaje gleba w godzinę |
| Rozstaw kroplowników | 20, 30-33, 40 lub 50 cm | czy wilgotne strefy się łączą |
| Zakres ciśnienia pracy | wg karty produktu | kiedy linia daje wydatek nominalny |
Liście zostają suche, co ogranicza choroby grzybowe.
Linia kroplująca z kompensacją czy bez
Linia kroplująca z kompensacją utrzymuje stały wydatek w szerokim zakresie ciśnień, więc sprawdza się na długich odcinkach i spadkach. Linia bez kompensacji równo podlewa tylko krótkie, płaskie odcinki.
Bez kompensacji wydatek zmienia się razem z ciśnieniem, które spada z długością rurki i wysokością terenu. Rośliny na końcu odcinka lub na górze skarpy dostają wtedy mniej wody. Kroplownik kompensacyjny ma membranę, która przy wyższym ciśnieniu przymyka przepływ, a przy niższym go otwiera.
| Cecha | Z kompensacją | Bez kompensacji |
|---|---|---|
| Wydatek | stały w zakresie pracy | zależny od ciśnienia |
| Długość odcinka | długie, wg tabel producenta | krótkie |
| Teren | płaski i ze spadkiem | płaski |
Na skarpach przydają się kroplowniki z funkcją przeciwodpływową: po wyłączeniu woda nie spływa do najniższych kroplowników i nie przelewa dołu skarpy. W stałej instalacji przydomowej najczęściej wybiera się linię z kompensacją.
Gdzie stosować linię kroplującą (rabaty, żywopłot, warzywnik)
Linię kroplującą stosuje się tam, gdzie rośliny rosną w rzędach lub gęstych grupach. Trawnik podlewają zraszacze, co opisujemy w poradniku o automatycznym nawadnianiu ogrodu.
- Rabaty i krzewy - kilka równoległych linii przykrytych korą, niewidocznych i osłoniętych od słońca.
- Żywopłot - jedna linia przy młodym, wąskim żywopłocie, dwie po obu stronach przy szerszym. Zobacz też sadzenie tui i żywopłotu.
- Warzywnik - linia wzdłuż każdego rzędu. Pomidory i ogórki z suchymi liśćmi rzadziej chorują.
- Donice - pojedyncze kroplowniki na cienkiej rurce, zwykle w osobnej sekcji, bo donice przesychają najszybciej.
Jak zaprojektować i ułożyć linię kroplującą
Rozstaw dobiera się do gleby, a długość odcinka do tabel producenta. W piasku woda schodzi głównie w dół, więc kroplowniki i linie układa się gęściej. W glinie rozchodzi się na boki, więc rozstaw może być większy.
| Gleba | Rozstaw kroplowników | Rozstaw linii |
|---|---|---|
| Piaszczysta | ok. 30 cm | ok. 30 cm |
| Średnia | ok. 30-40 cm | ok. 40 cm |
| Gliniasta | ok. 40-50 cm | ok. 40-50 cm |
To wartości orientacyjne, a producenci linii podają własne zalecenia. Po godzinie pracy odkop glebę łopatką i sprawdź, czy wilgotne strefy się łączą. Glina wolno przyjmuje wodę, więc zamiast jednego długiego cyklu ustaw dwa krótsze.
Linię kładzie się na glebie pod ściółką albo płytko w ziemi, jeśli producent to dopuszcza, i mocuje szpilkami co ok. 50 cm, a gęściej na łukach i przy złączkach. Końce zamyka się korkiem lub zaworem płuczącym, a w najwyższym punkcie sekcji montuje zawór napowietrzający, żeby kroplowniki nie zasysały ziemi.
Dawkę liczy się, dzieląc wydatek kroplownika przez iloczyn rozstawu kroplowników i linii. Przy 1,6 l/h, kroplownikach co 33 cm i liniach co 40 cm wychodzi ok. 12 l/m² na godzinę. Rabaty w gruncie podlewa się obficie co kilka dni, donice latem nawet codziennie.
Zasilanie, filtr i sterowanie
Na początku sekcji kropelkowej, za zaworem, montuje się filtr i reduktor ciśnienia. Filtr chroni kanaliki kroplowników przed zatkaniem, reduktor obniża ciśnienie do zakresu pracy linii.
- Zawór - ręczny lub elektrozawór.
- Filtr siatkowy lub dyskowy - o dokładności zalecanej przez producenta linii. Przy wodzie ze studni czyści się go częściej.
- Reduktor ciśnienia - konieczny przy linii bez kompensacji, przy linii z kompensacją chroni złączki przed ciśnieniem z sieci lub pompy.
- Linie, zawory płuczące i napowietrzający.
Przy zasilaniu z wodociągu instalację zabezpiecza się przed przepływem zwrotnym zgodnie z PN-EN 1717. Typ zabezpieczenia i wymagania MPWiK opisujemy w poradniku automatyczne nawadnianie ogrodu - jak działa i ile kosztuje.
Linia może być jedną z sekcji sterownika całej instalacji, z własnym programem, a przy kilku donicach wystarczy sterownik bateryjny na kranie. Dobór filtra, reduktora i sterowania to część usługi montażu nawadniania kropelkowego.
Przed przymrozkami odetnij wodę, wypłucz filtr i opróżnij linie przez otwarte końcówki. Stałą instalację przedmuchuje się powietrzem o niskim ciśnieniu. Filtr, reduktor i sterownik bateryjny przechowuj zimą w suchym miejscu.
Ile kosztuje nawadnianie kropelkowe
Nawadnianie kropelkowe rozlicza się zwykle za metr bieżący linii, a zawory, filtr, reduktor i sterowanie według kosztorysu. Najwięcej zależy od długości linii i tego, czy powstaje jako część większego systemu.
| Usługa | Jednostka | Cena brutto |
|---|---|---|
| System nawadniania trawnika Zraszacze, rury, elektrozawory, sterownik; mniejszy ogród - wyższa stawka | m² | 20-35 zł / m² |
| Linia kroplująca na rabatach Linia, akcesoria i montaż | mb | 12-20 zł / mb |
| Uruchomienie systemu po zimie Do 4 sekcji: przegląd, regulacja, test | usługa | 300-450 zł / usługa |
| Zimowanie systemu Do 4 sekcji: przedmuchanie instalacji sprężarką | usługa | 300-450 zł / usługa |
Systemy nawadniania - zakres usługi · pełny cennik
| Czynnik | Jak wpływa na koszt |
|---|---|
| Długość linii | metry bieżące wzdłuż rabat, żywopłotów i grządek |
| Rodzaj linii | linia z kompensacją jest droższa |
| Gleba | na piasku linii na m² jest więcej |
| Liczba sekcji | każda to osobny zawór, filtr i reduktor |
| Sterowanie | dołączenie do sterownika, nowy sterownik lub kranowy |
| Stan ogrodu | istniejącą ściółkę trzeba zdjąć i rozłożyć ponownie |
Linię najlepiej ułożyć przed rozłożeniem kory. Jeśli sterownik ma wolne wyjście, nową sekcję zwykle da się dołączyć do istniejącego systemu. Projekt i montaż linii kroplujących, także jako rozbudowę instalacji, wykonujemy w ramach usługi systemy nawadniania w Warszawie.
